دپارتمان مهندسی مکانیک ایران

انجمن مهندسی مکانیک

انجمن تست های غیر مخرب

انجمن علمی مهندسی پزشکی

انجمن بیومکانیک

آموزش تعمیر تجهیزات پزشکی

آموزش تعمیرات تجهیزات پزشکی

دوره های مهندسی پزشکی

دوره های آموزشی مهندسی پزشکی

انجمن مهندسی پزشکی

آموزش تعمیر تجهیزات دندانپزشکی

آموزش بازرسی جوش

آموزش پایپینگ


             
جزوه آموزش جامع لوله کشی صنعتی (Piping)
نوشته شده توسط نبی الله پلنگ سوار   
جمعه ، 7 خرداد 1395 ، 16:33

 

 

 

 

 

لوله کشي و به تعبير درست پايپينگ يکي از گسترده ترين و پرکاربردترين دانش هاي مهندسي است که تقريباً مي توان گفت در تمام صنايع استفاده شده و از صنايع دريايي گرفته تا صنعت نفت و گاز و يا در صنايع آب رساني و تصفيه خانه هاي آب و فاضلاب يا حتي در ساختمان ها جزء موارد حياتي به شمار مي رود تا جايي که تشابه پايپينگ در يک واحد صنعتي با رگ هاي بدن انسان مقايسه مي شود. لوله کشي معمولاَ در سه حالت زير دسته بندي مي شود:

  • انتقال مواد: نظير خطوط انتقال نفت که به آن PIPE LINE گفته مي شود.
  • لوله کشي ساختماني: نظير آب سرد و گرم که به آن PLUMBING گفته مي شود.
  • لوله کشي صنعتي: نظير پتروشيمي، نيروگاه و پالايشگاه که به آن PIPING گفته مي شود.

نمودار زیر محدوده استفاده از پايپينگ در صنايع مختلف را نشان مي دهد:

 

براي طراحي، اجرا، تست و راه اندازي واحدهايي که داراي لوله کشي صنعتي مي باشند، سه نوع نقشه مورد نياز است:

  • نقشه P & ID:

نقشه اي شماتيک از کليه تجهيزات فرآيندي و غير فرآيندي ناحيه اي از يک واحد صنعتي که در آن نحوه ارتباط کليه تجهيزات به يکديگر، جهت جريان، نحوه کنترل جريان ها، پارامترهاي کنترلي مانند دما، فشار، دبي، سايز، جنس، کلاس خط، کاهنده ها و افزاينده ها و نحوه ارتباط آنها با ساير نواحي به آساني قابل مشاهده و پيگيري است.

  • نقشه پلات پلان:

يک ديد يا نما از بالاي يک ناحيه از سايت يا ناحيه صنعتي خواهد بود که توسط مقاطع مختلف سعي مي گردد جزئيات ريز و پيچيده آن نشان  داده شود و هرگونه ابهام آن برطرف گردد. اين نقشه نشان دهنده تجهيزات، اسليپرها، پايپ رک ها، جايگذاري کليه خطوط لوله، انواع سازه هاي فلزي و ساپورت ها  بر اساس مختصات کلي يا محلي (طول، عرض، ارتفاع) مي باشد.

  • نقشه ايزومتريک:

اين نوع نقشه، خاص عمليات لوله کشي صنعتي مي باشد و به نقشه اي اطلاق مي شود که در ايزومتريک (حالت سه بعدي اشکال ترسيم شده در کاغذ دو بعدي) ترسيم شده اند و جهت گيري خط نسبت به شمال ناحيه و جزئيات ريز طراحي را به طور کامل آشکار مي کند. نقشه هاي ايزومتريک معمولاَ در برگيرنده اطلاعات تکميلي مانند انواع سرجوش ها، اسپول بندي، توصيف کامل متريال مورد نياز خطوط رسم شده در نقشه، دما و فشار طراحي کاري و تست، نوع تست هيدرواستاتيک و غيره به صورت جدولي خواهد بود. بر مهندس طراح پايپينگ است که با تکيه بر تجربه، رعايت استانداردهاي لازم، خواسته هاي ذکر شده در قرارداد و غيره ابتدا مسير حرکت لوله ها را براساس نقشه هاي P & ID و چيدمان تجهيزات موجود در سايت تعيين نموده و با بکارگيري روش ها و نرم افزارهاي محاسباتي دقيق جهت تعيين رفتار سيستم لوله کشي تحت اثر نيروها و تنش هاي وارده برآن، مدلينگ را تا حصول نتيجه مطلوب اصلاح نمايد.

 

جزوه آموزش جامع لوله کشی صنعتی (Piping)، جزوه ای مفید، کاربردی و بی نظیر از مباحث لوله کشی صنعتی (پایپینگ) می باشد. این جزوه مشتمل بر 8 بخش، 380 صفحه، با فرمت pdf، به زبان فارسی، همراه با تصاویر، نقشه های پایپینگ و در بر گیرنده نکات و فرمول های مهم و کاربردی، به ترتیب زیر گردآوری شده است:

بخش 1: مقدمه ای بر شناخت لوله کشی صنعتی (Piping)

  • آشنایی با اصول طراحی Plant
  • آشنایی با مدارک Plot Plan ،Key Plan، Piping Plan، Isometric، P & ID، Line List، Valve List، Standard Pipe Support، Pd-info و...
  • معرفی کدها و استانداردهای معمول در طراحی Piping
  • روش محاسبه و تعیین ضخامت جدار لوله ها و اتصالات و کلاس کاری شیرها و فلانچ ها
  • معرفی اقلام و اتصالات نرمال و خاص مورد استفاده در Piping
  • شناخت محدوده های کاری بخش لوله کشی در طراحی سایت های صنعتی
  • آشنایی با مدارک Process & Mechanical & Vendor Data Sheet
  • آموزش روش های طراحی Pipe Rack و الزامات مربوطه
  • آشنایی با جنس های مورد استفاده در Piping و اصول انتخاب جنس
  • آشنایی با مدرک PMS و اهمیت تهیه این مدرک در هر پروژه
  • آموزش روش ساپورت گذاری لوله ها و آشنایی با انواع مختلف نگهدارنده های لوله
  • تئوری آنالیز تنش در سیستم های لوله کشی صنعتی
  • نقشه ها و مدارک پیوست

 بخش 2: محاسبات در لوله کشی صنعتی (Piping)

فصل 1: تعاريف و اصطلاحات

  • دسته بندي سيستم هاي لوله كشي
  • تعاريف و اصطلاحات

فصل 2: مروري بر انواع اتصالات، فلنج ها، شيرها

  • روش هاي اتصال
  • اتصالات لوله كشي Fitting
  • فلنج ها (Flanges)
  • شيرها (Valves)

فصل 3: محاسبات ضخامت ديواره لوله

  • محاسبه ضخامت ديواره تحت فشار داخلي
  • محاسبه ضخامت لوله تحت فشار خارجي

فصل 4: روش هاي انشعاب گيري

  • انواع روش هاي انشعاب گيري
  • نحوه محاسبه Reinforcing Pad

فصل 5: سايزكردن لوله ها

  • محاسبه افت فشار در لوله
  • تعيين قطر لوله

فصل 6: انواع تكيه گاه هاي ساده (Support)

  • هدف از ساپورت گذاري
  • تعاريف و اصطلاحات تكيه گاهي
  • انواع مهاركننده ها
  • محاسبات و فواصل مجاز تكيه گاهي
  • روش محاسبه تغيير مكان ها بر روي تكيه گاه ها
  • روش محاسبه نيرو بر روي تكيه گاه ها

فصل 7: تكيه گاه هاي خاص

  • تكيه گاه هاي فنري
  • نوسان گيرها (Sway brace)
  • ضربه گير ديناميكي یا کمک فنرها (Snubber)

فصل 8: آناليز تنش در لوله ها

  • اهداف انجام محاسبات تنش
  • تعيين خطوطي كه مي بايست در آنها آناليز تنش انجام گيرد
  • تنش هاي اصلي در لوله كشي
  • انواع بارگذاري در لوله ها
  • انواع تنش در لوله
  • معيارهاي طراحي براساس تنش هاي مجاز

فصل 9: روش هاي محاسباتي آناليز تنش

  • روش TubeTurn – Piping Engineering
  • روش هاي ارائه شده توسط شركت Grinnell
  • روش حل با استفاده از اينرسي خط (Line Inertia)

فصل 10: روش هاي جذب انبساط حرارتي

  • استفاده از Leg در مسيرهاي لوله كشي
  • استفاده از Loop در مسيرهاي لوله كشي
  • استفاده از روش Cold Spring
  • استفاده از Expansion Joint

فصل 11: پيوست ها و ضمايم

بخش 3: اصول تهیه نقشه های اطلاعاتی بخش لوله کشی صنعتی (Piping)

  • مقدمه
  • معرفی
  • مشخصات
  • تبیین اجزاء
  • نام فایل الکترونیکی
  • حداقل اطلاعات پلان سازه
  • حداقل اطلاعات پلان تجهیزات
  • حداقل اطلاعات مقطع سازه
  • حداقل اطلاعات مقطع تجهیزات
  • حداقل اطلاعات سازه Pipe Rack در پلان
  • حداقل اطلاعات سازه Pipe Rack در مقطع
  • اطلاعات Loading لوله ها و تجهیزات
  • روش نمایش Loading
  • روش شماره گذاری عناوین نقشه
  • علائم و اصول نقشه کشی

بخش 4: اصول طراحی نقشه های Plot Plan و Key Plan در پروژه های صنعتی

* مقدمه

* تعریف عمومی نقشه Plot Plan

* تقسیمات نقشه Plot Plan

  • Overall (Master) Plot Plan
  • Plant Plot Plan
  • Zone Plot Plan
  • Unit Plot Plan
  • Area Plot Plan

* طرح اوليه فرآیند

* مطالعات امکان سنجی

* پارامترهای تاثيرگذار در مکان يابی یک کارخانه صنعتی

  • اقليم منطقه
  • حفظ محيط زیست
  • حفاظت در مقابل بلایای طبيعی
  • شرایط توپوگرافی منطقه
  • بارگيری و تخليه خوراک و محصول
  • امکان تامين نيازهای زیربنایی کارخانه
  • امکان تامين نيازهای نيروی انسانی
  • امکان دسترسی به جاده های کشوری
  • جهت وزش باد غالب

* کداميک از مدارک مهندسی در طراحی نقشه Plot Plan مورد استفاده قرار مي گيرند؟

  • نقشه توپوگرافی زمين
  • ليست ساختمان ها (Building List)
  • مدرک جریان فرآیندی (PFD - Process Flow Diagram)
  • مدرک مشخصات فرآیندی تجهيزات (Process Data Sheet)
  • مدرک تقسيم بندی مناطق خطر (Hazardous Area Classification)
  • مدرک مشخصات اقليمی منطقه (Site Condition)
  • مدرک مبانی طراحی (Design Basis)
  • سایر مدارک

* طراحی Plot Plan توسط چه کسی و به چه ترتيبی انجام می شود؟

* مبانی استاندارد طراحی نقشه Plot Plan چیست؟

* نقشه Key Plan چيست و چه کاربردهایی دارد؟

* نقشه Key Plan بر اساس کدام پارامترهای اصلی تهيه می شود؟

* نقشه Key Plan چگونه تهيه می شود؟

بخش 5: چگونه برای یک پروژه در حوزه نفت و گاز طراحی Piping انجام دهیم؟

بخش 6: طراحی اقتصادی سیستم های لوله کشی صنعتی (Piping)

بخش 7: حداقل ها و حداکثرها در لوله کشی سایت های صنعتی

بخش 8: چگونه برای یک پروژه مدرک PMSتهیه نماییم؟

مدرك مشخصات فني اقلام لوله كشي كه در پروژه هاي مهندسي به اختصار PMS (Piping Material Specification خوانده مي شود، از جمله مدارك پايه در طراحي سيستم لوله كشي مي باشد. با توجه به تنوع سيالات مورد استفاده در يك پروژه از لحاظ نوع و ساختار شيميائي، دما، فشار، ميزان خورندگي و... بديهي است كه نمي توان براي هدايت آنها تنها از يك جنس و ضخامت لوله و اقلام لوله كشي استفاده نمود. به همين سبب سيالات مورد استفاده در يك پروژه مي بايست بر اساس مشخصات و خواص فيزيكي و شيميائي آنها در فرآيند مربوطه دسته بندي شده و براي هر دسته جنس و ضخامت مناسب لوله و اقلام لوله كشي انتخاب گردد. اين دسته ها را در اصطلاح كلاس (Class) مي نامند. مشخصات تمام كلاس هاي مورد استفاده در يك پروژه صنعتي لوله كشي در قالب مدرك PMS تهيه شده و در اختيار مهندسين طراح لوله كشي قرار مي گيرد.

 

جهت دانلود جزوه آموزش جامع لوله کشی صنعتی (Piping)، بر لینک زیر کلیک نمایید:

جزوه آموزش جامع لوله کشی صنعتی (Piping)

جزوه آموزش جامع لوله کشی صنعتی (Piping)

جزوه آموزش جامع لوله کشی صنعتی (Piping)

 
سامانه هوشمند ژورنال مقالات