دپارتمان مهندسی مکانیک ایران

انجمن مهندسی مکانیک

انجمن تست های غیر مخرب

انجمن علمی مهندسی پزشکی

انجمن بیومکانیک

آموزش تعمیر تجهیزات پزشکی

آموزش تعمیرات تجهیزات پزشکی

دوره های مهندسی پزشکی

دوره های آموزشی مهندسی پزشکی

انجمن مهندسی پزشکی

آموزش تعمیر تجهیزات دندانپزشکی

آموزش بازرسی جوش

آموزش پایپینگ


             
قدیمی‌ترین سیستم فاضلاب در کجای ایران بوده است؟
يكشنبه ، 15 مرداد 1391 ، 01:43

از زمانی كه شهرنشینی در ایران آغاز شد، شیوه ی زندگی مردم به دلیل یك جانشینی و استقرارهای درازمدت اصولی تر شد. راه اندازی سیستم فاضلاب یكی از آن شیوه هایی است كه بشر در سال های دور برای داشتن محیط زندگی بهتر ایجاد كرد؛ اما قدیمی ترین سیستم فاضلابی كه پیشینیان ما در ایران ایجاد كردند كجاست؟

آب رسانی و دفع آب در ایران باستان با روش های متفاوتی انجام می شد و در محوطه هایی مانند چغازنبیل (دوراونتاش)، تخت جمشید (پارسه) و بند مارون بهبهان نظام های آب رسانی و دفع آب مناسبی وجود داشت. در این باره، عادل فرهنگی – كارشناس میراث فرهنگی - می گوید: یكی از قدیمی ترین فاضلاب های كشور در تخت جمشید (پارسه) پیدا شده است. به این ترتیب كه آب های ناشی از بارش باران و نیز آب هایی كه از كوه جاری می شدند از طریق ناودان هایی در درون سنگ ها به پایین می آمدند. در واقع، آب ها از كوه رحمت و صفه ی تخت جمشید (پارسه) از طریق كانال هایی كه ایجاد شده بودند، به خارج از محوطه هدایت می شدند.

وی با تأكید بر این كه یكی از قدیمی ترین اسناد مربوط به ایجاد سیستم فاضلاب از زمان داریوش باقی مانده است، ادامه می دهد: پیش از طرح ریزی صفه ی سنگی تخت جمشید (پارسه)، ابتدا فاضلاب آن را طراحی كرده بودند و شاید یكی از دلایلی كه اكنون پس از بارش باران، آب در محوطه ی تخت جمشید (پارسه) جمع می شود، فعال نبودن این سیستم است.

البته مدیر بنیاد پژوهشی پارسه ـ پاسارگاد در این باره اعتقاد دارد: آنچه در تخت جمشید (پارسه) وجود دارد سیستم دفع سیل و آب باران است و نه فاضلاب.

 با توجه به نقشه برداری هایی كه انجام شده، نوع كاركرد سیستم كانال كشی تخت جمشید (پارسه) مشخص است، ولی نمی توان گفت كه این نظام در ایران قدیمی ترین است، زیرا امكان دارد در جنوب ایران و در شهری مانند شوش سیستم قدیمی تری وجود داشته باشد، بویژه این كه در دوره ی عیلامی شوش، این موضوع شناسایی نشده است.

اما كامیار عبدی ـ باستان شناس ـ تخت جمشید (پارسه) را دارای سه سیستم متفاوت آب گردانی می داند كه یكی از آن ها آب را از بالای كوه رحمت به آب انبارهای زیرزمینی برای استفاده و شست وشو می برد.

 تخت جمشید (پارسه) علاوه بر این، دو سیستم فاضلاب نیز داشت كه یكی برای دستشویی ها و دیگری برای دفع آب باران استفاده می شد.

او با اشاره به این كه آب ناشی از بارندگی از روی سقف ها با لوله و تنبوشه های سفالی به فاضلاب وصل می شد، ادامه می دهد: تخت جمشید (پارسه) سیستم پیچیده ای در این باره داشت، ولی اگر بخواهیم فقط از فاضلاب بگوییم به تپه ی حسنلو (4B) كه به سال 850 قبل از میلاد مربوط می شود، می توان اشاره كرد.

عبدی با بیان این كه در چغازنبیل (دوراونتاش) یكی از قدیمی ترین سیستم های آب رسانی وجود دارد، می گوید: فاضلاب به مفهوم آنچه امروز می شناسیم در تپه ی حسنلو و پیش از آن، در ملیان كه دوره ی آغاز عیلامی و عیلام میانه را دربر می گیرد و سپس در تپه یحیی شناسایی شده است. با این حال، مهم ترین و پیشرفته ترین سیستم را در شهر سوخته می توان دید كه قدمت آن به 2500 سال پیش از میلاد می رسد.

به گفته ی این باستان شناس، در محوطه ها و تپه های دیگری مانند گودین تپه تنبوشه هایی با كاربری فاضلاب و دفع آب پیدا شده اند؛ ولی با آغاز دوره ی شهرنشینی، مردم دریافتند كه فاضلاب باید نظام بهتری داشته باشد و نمی توان آن را در معابر رها كرد. بر این اساس، در تپه حسنلو و شهر سوخته ردیف های پیوسته و منظمی از تنبوشه ها كشف شدند. به طوری كه اكنون قدیمی ترین سیستم اصولی فاضلاب شناخته شده در ایران را در شهر سوخته می بینیم.

عبدی درباره ی وجود چنین سیستم هایی در كشورها و تمدن های كهن دیگر نیز می گوید: در مصر باستان نیز چنین چیزی وجود داشت، ولی در هند استفاده از این روش دفع آب، همزمان با ایران آغاز شد و در شهرهای تمدن سند باستان، سیستم های پیشرفته ی جمع آوری آب وجود داشت.

 

برگرفته از سایت مهندسی بازیافت

 

آخرین بروز رسانی مطلب در پنجشنبه ، 19 مرداد 1391 ، 01:43
 
سامانه هوشمند ژورنال مقالات